|
"...Як адмовіцца ад наведання Любчы,
дзе ў глыбокай старажытнасці быў сабор, дзе ў паганскай Літве часоў Міндоўга высока ўзнёс біскупскую годнасць Віт Дамініканін <...>, дзе яшчэ засталіся руіны радзівілаўскага замка..." Уладзімір Сыракомля
Любча - невялікае мястэчка на беразе Нёмна зь велічнай гісторыяй. Тут нарадзілася каханне Міндоўга да Марты - яго будучай жонкі і першай каралеўне ў гісторыі ВКЛ. Магчыма, менавіта тут адбылося хрышчэнне Міндоўга і яго баяр. Прынамсі, дакладна вядома, што ў Любчы была ў той час сталіца Літоўска-Рускага біскупства на чале з Вітам і першы дамініканскі кляштар. Любчу ўважалі за свой духоўны цэнтр пратэстанты эпохі Рэфармацыі, тут праводзіліся сіноды-дыскусіі, друкаваліся духоўныя і свецкія кнігі, ствараліся музычныя і літаратурныя шэдэўры Адраджэння. Любчанскі замак быў адной з рэзідэнцыяй Радзівілаў, тут захоўваўся каштоўны збор сямейных рэліквій і твораў гісторыі й мастацтва гэтага магутнага роду. На жаль ХХ стагоддзе прынесла занядбанне, адмаўленне ад уласнай гісторыі. Панішчаныя святыні - цэрквы і касцёл, пабураны замак. Забытае багатае мінулае. Але Любча - гэта мястэчка, дзе нараджаецца ня толькі каханне, але і вера, і надзея. Вера ў адраджэнне. На пачатку ХХІ ст. у Любчанскі замак вяртаецца жыццё. Замак зноў ператвараецца ў асяродак духоўнасці, на гэты раз дзякуючы валанцёрскаму руху, які запачаткаваў мясцовы жыхар - Іван Антонавіч Пячынскі. Гэта першая на Беларусі ўдалая спроба ўзнаўлення замка прыватнымі сіламі. Чацверты год запар на замку збіраюцца валанцёры з усёй Беларусі. Чацверты год запар, дзякуючы бескарыслівай дапамозе, жыве надзея на аднаўленне замка. Мы запрашаем далучацца да нашай ініцыятывы. Фізычна, маральна, фінансава - любы ўнёсак будзе ацэнены і з удзячнасцю прыняты. Годзе будаваць паветраныя замкі, адновім іх сапраўднымі - з цэглы і дрэва!
|